Dịch vụ người Việt gần bạn

English
← Khám phá Canada

Các môn thể thao chính

Thể thao là một phần lớn của đời sống ở Canada: bàn chuyện ở chỗ làm, xem cùng bạn bè, cho con chơi ở câu lạc bộ cuối tuần. Hiểu một chút về các môn chính giúp bạn có chuyện để nói với đồng nghiệp và hàng xóm, và cũng giúp con bạn dễ hòa nhập hơn ở trường.

💡 Không phải ai ở Canada cũng mê hockey, và bạn không cần mua đồ đắt tiền ngay khi mới đến. Trường học, trung tâm cộng đồng (recreation centre) và các câu lạc bộ địa phương thường có chương trình giá mềm, nhiều nơi cho mượn dụng cụ. Cứ thử trước rồi hãy mua.

Khúc côn cầu trên băng (Ice hockey)

Luật Canada công nhận khúc côn cầu trên băng là môn thể thao mùa đông quốc gia và lacrosse là môn thể thao mùa hè quốc gia. Trong đời sống, hockey được yêu thích nhất: trẻ em tập trượt băng từ rất nhỏ, nhiều thị trấn có sân băng (rink) là nơi sinh hoạt của cả xóm.

  • NHL: giải chuyên nghiệp Bắc Mỹ, có 7 đội ở Canada là Toronto Maple Leafs, Montréal Canadiens, Ottawa Senators, Vancouver Canucks, Calgary Flames, Edmonton Oilers và Winnipeg Jets.
  • Stanley Cup: chiếc cúp vô địch NHL, được nhiều người xem là biểu tượng thể thao lớn nhất của Canada. Giải đấu loại trực tiếp kéo dài vào mùa xuân.
  • Đội tuyển quốc gia: các trận Canada gặp Mỹ ở Olympic hay giải thế giới thường khiến cả nước theo dõi.
  • PWHL: giải khúc côn cầu nữ chuyên nghiệp đang phát triển nhanh.
  • Hockey Night in Canada: chương trình truyền hình tối thứ Bảy gắn bó với nhiều thế hệ người xem.
  • Wayne Gretzky ("The Great One") được xem là cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại.

Cho con chơi hockey: thường tốn kém vì phải mua đồ bảo hộ, thuê sân và phí giải. Có chương trình Learn to Skate và Learn to Play ở các trung tâm cộng đồng, giá rẻ hơn. Nhiều thành phố có giờ trượt băng miễn phí (free skate) ở sân công cộng.

Lacrosse

Có gốc từ các dân tộc bản địa, lacrosse chơi bằng gậy có lưới để bắt và ném bóng cao su vào khung thành. Có hai kiểu chính là box lacrosse (trong nhà, rất phổ biến ở Canada) và field lacrosse (ngoài trời). Không nổi bằng hockey, nhưng nhiều câu lạc bộ và trường vẫn có đội, đặc biệt ở Ontario và British Columbia.

Box lacrosse: Box Lacrosse
Box Lacrosse · Bobak Ha'Eri, CC BY 2.5

Box lacrosse · Lacrosse

Lacrosse trong nhà (box lacrosse) rất phổ biến ở Canada, chơi trên sân khúc côn cầu bỏ băng.

Bóng bầu dục Canada (CFL)

Canadian Football League có luật khác bóng bầu dục Mỹ: sân dài và rộng hơn, mỗi đợt tấn công có 3 lượt (không phải 4) và mỗi đội có 12 cầu thủ trên sân. Trận chung kết gọi là Grey Cup, tổ chức vào cuối tháng 11 và là dịp cả nước tụ họp xem cùng bạn bè.

Grey Cup: 95th Grey Cup Toronto 2007 Rogers Centre
95th Grey Cup Toronto 2007 Rogers Centre · TorontoGuy79, CC BY-SA 4.0

Grey Cup · CFL

Trận chung kết Grey Cup (ở đây là năm 2007 tại Rogers Centre, Toronto) là sự kiện lớn của bóng bầu dục Canada.

Bóng rổ

Môn bóng rổ do James Naismith, một người Canada, phát minh năm 1891 tại Massachusetts. Toronto Raptors (NBA) vô địch năm 2019, là đội Canada duy nhất từng giành chức vô địch NBA. Bóng rổ rất phổ biến trong các trường học và cộng đồng nhập cư.

Toronto Raptors: Toronto Raptors Parade June 2019
Toronto Raptors Parade June 2019 · Tvanderb, CC BY-SA 4.0

Toronto Raptors · NBA

Lễ diễu hành mừng Raptors vô địch NBA năm 2019 ở Toronto.

Bóng đá (soccer)

Môn "soccer" tăng nhanh nhờ cộng đồng nhập cư. Các đội chuyên nghiệp gồm Toronto FC, CF Montréal, Vancouver Whitecaps (giải MLS) và giải trong nước Canadian Premier League. Canada cùng Mỹ và Mexico đồng đăng cai World Cup 2026, với các trận đấu ở Toronto và Vancouver. Đội nữ Canada giành huy chương vàng Olympic năm 2021.

BMO Field: Toronto BMO Field in 2024
Toronto BMO Field in 2024 · H4stings, CC BY-SA 4.0

BMO Field · Toronto FC

Sân nhà của Toronto FC ở Toronto.

Bóng chày (baseball)

Toronto Blue Jays là đội MLB duy nhất ở Canada, vô địch World Series hai năm liền 1992 và 1993. Sân Rogers Centre có mái che ở trung tâm Toronto. Mùa chơi từ tháng 4 đến tháng 10, có nhiều trận hợp với gia đình.

Rogers Centre: Toronto Blue Jays game at the Rogers Centre 2015
Toronto Blue Jays game at the Rogers Centre 2015 · MoserB, CC0

Rogers Centre · Blue Jays

Sân nhà của Toronto Blue Jays, có mái che nên chơi được cả khi trời lạnh hoặc mưa.

Các môn mùa đông

  • Trượt tuyết (skiing) và snowboard: các khu nổi tiếng như Whistler (BC), Banff (Alberta), Mont-Tremblant (Quebec), và nhiều đồi nhỏ gần thành phố như Blue Mountain (Ontario).
  • Curling: môn trượt đá trên băng kèm quét mặt băng, rất được yêu thích ở Canada, nhất là vùng Prairie. Nhiều câu lạc bộ cho người mới thử và tổ chức chơi xã hội.
  • Trượt băng nghệ thuật và trượt băng tốc độ: Canada có nhiều huy chương Olympic mùa đông.
  • Trượt tuyết băng đồng (cross-country skiing), đi giày tuyết (snowshoeing): hoạt động ngoài trời giá rẻ, hợp mọi lứa tuổi.

Các môn mùa hè

  • Bơi lội, chèo xuồng (canoe, kayak), đạp xe, đi bộ đường dài (hiking), cắm trại: những hoạt động giản dị và rất phổ biến.
  • Golf, quần vợt, bóng mềm (softball), cricket: cricket đang phát triển rất nhanh nhờ cộng đồng gốc Nam Á.
  • Dragon boat: đua thuyền rồng, nhiều lễ hội hè có giải, đặc biệt ở Toronto và Vancouver, rất hợp đội nhóm cộng đồng người châu Á.

Thế vận hội và các sự kiện lớn

Canada từng đăng cai Thế vận hội: Montréal 1976 (mùa hè), Calgary 1988 và Vancouver 2010 (mùa đông). Ngoài ra còn có Canada Games (hai năm một lần cho vận động viên trẻ), Calgary Stampede (rodeo) và nhiều giải quốc tế khác.

Ngọn đuốc Olympic Vancouver: Vancouver 2010 Olympic cauldron at night
Vancouver 2010 Olympic cauldron at night · popejon2, CC BY 2.0

Ngọn đuốc Olympic Vancouver · Vancouver 2010

Nhắc lại Thế vận hội mùa đông 2010 ở Vancouver.

Cho người mới đến

  • Làm quen đồng nghiệp: hỏi bạn thích đội nào, hoặc xem một trận để có chuyện nói. Nhiều văn phòng có "pool" (cược vui) mùa playoff.
  • Xem trực tiếp: vé NHL và NBA khá đắt, vé các giải nhỏ hơn (CFL, hockey junior như OHL, WHL, QMJHL) rẻ hơn và không khí vẫn sôi động. Trước khi đi, xem quy định túi xách, giờ mở cửa và cách về nhà.
  • Cho con tham gia: hỏi trường hoặc trung tâm cộng đồng (community centre). Thường có chương trình giá thấp, và nhiều thành phố có quỹ hỗ trợ cho gia đình thu nhập thấp như Jumpstart hoặc KidSport.
  • Đồ bảo hộ: hockey, trượt tuyết và đạp xe cần mũ bảo hiểm. Nhiều nơi bắt buộc với trẻ em, luật mũ xe đạp cũng khác nhau theo tỉnh bang.
  • Tìm câu lạc bộ người Việt: nhiều hội đoàn có đội bóng đá, cầu lông, bóng chuyền, bóng bàn. Bạn có thể tìm trên bản đồ của Bên Mình.

Hockey và lacrosse: nhớ điều gì khi tìm hiểu

Hai danh hiệu "môn thể thao quốc gia" (theo National Sports of Canada Act năm 1994) là danh hiệu pháp lý, không có nghĩa hai môn này luôn đông người chơi nhất. Lacrosse có gốc sâu trong các cộng đồng bản địa Bắc Mỹ, nên khi kể cho con nghe, hãy tìm tài liệu do cộng đồng bản địa hoặc tổ chức lacrosse uy tín viết.

Muốn học hockey, hãy bắt đầu bằng lớp Learn to Skate, rồi mới đến Learn to Play Hockey. Đừng bước lên sân băng khi chưa biết dừng, rẽ và chưa có đồ bảo hộ. Chi phí hockey có thể cao vì giày trượt, mũ, gậy, bảo hộ và phí đội, nên hỏi xem có chương trình cho mượn hay không.

Ngoài ra còn curling (đẩy đá granite trên băng, nhiều câu lạc bộ có buổi try curling cho người mới), bơi lội, chạy bộ, đạp xe, cầu lông, pickleball. Bơi là kỹ năng an toàn quan trọng ở đất nước nhiều hồ sông. Đừng cho rằng hồ hay bãi biển nào cũng có nhân viên cứu hộ.

Thể thao ở trường

Trường có thể có môn thể dục bắt buộc, đội tuyển, câu lạc bộ sau giờ học và ngày hội vận động. Vào đội tuyển có thể cần thử tuyển (tryout), giấy đồng ý của phụ huynh hoặc đóng phí tùy trường. Con chưa giỏi tiếng Anh thì bạn có thể hỏi giáo viên về hoạt động không cần thử tuyển và hỗ trợ tài chính. Ưu tiên niềm vui, sự an toàn và sự phù hợp của con hơn là cố vào đội mạnh.

Tìm sân chơi và lớp học gần nhà

  • Bước 1: vào website thành phố, tìm recreation programs, public skating, swimming lessons hoặc drop-in sports.
  • Bước 2: lọc theo tuổi, địa điểm, trình độ và thời gian.
  • Bước 3: đọc điều kiện đăng ký, phí, chính sách hủy và danh sách dụng cụ.
  • Bước 4: đăng ký hoặc đến một buổi thử, mang theo giấy tờ cần thiết.

Ngoài ra bạn có thể tìm ở YMCA, thư viện công cộng, trung tâm cộng đồng, câu lạc bộ thể thao và các tổ chức hỗ trợ người mới đến. Không phải nơi nào cũng miễn phí, nên hỏi trực tiếp trước khi đến.

Chi phí và ngân sách

Chi phí gồm phí lớp hoặc thành viên, dụng cụ, trang phục, đi lại, thi đấu, bảo hiểm, đôi khi phí tình nguyện hay gây quỹ. Các môn cần dụng cụ chuyên biệt như hockey và trượt tuyết tốn hơn chạy bộ hay chơi bóng rổ ở sân công cộng. Gia đình có thể chia ngân sách làm ba mức: hoạt động miễn phí ở công viên, lớp cộng đồng có thu phí, và câu lạc bộ thi đấu cần thêm dụng cụ và đi lại. Đừng dùng một con số chung cho cả Canada vì mỗi nơi một khác.

An toàn khi chơi thể thao

  • Chọn giày, mũ và bảo hộ đúng môn. Thay dụng cụ hỏng hoặc từng chịu va đập mạnh theo hướng dẫn nhà sản xuất.
  • Khởi động, uống nước, nghỉ ngơi và chơi theo thể lực. Nghi ngờ chấn động não (đập đầu, chóng mặt, buồn nôn, lú lẫn) thì dừng chơi và hỏi chuyên gia y tế.
  • Trời nóng thì tránh vận động nặng lúc nắng gắt. Trời lạnh thì để ý dấu hiệu tê cóng và hạ thân nhiệt. Tình huống nguy hiểm tính mạng thì gọi 911.
  • Mùa đông, trượt tuyết hay đi bộ trong tuyết, hãy mặc nhiều lớp, mang nước, xem dự báo thời tiết và đừng đi một mình vào nơi vắng. Đừng tự đoán độ dày băng trên hồ, chỉ chơi ở nơi có người quản lý xác nhận an toàn.
  • Với trẻ em, tìm hiểu chính sách bảo vệ trẻ của câu lạc bộ và người hướng dẫn.

Người cao tuổi và người khuyết tật

Nhiều nơi có chương trình thể thao thích ứng (adaptive sports), đi bộ theo nhóm, bơi hỗ trợ và lớp thể dục cho người lớn tuổi. Khi đăng ký, hãy hỏi về lối đi không bậc thang, phòng thay đồ tiếp cận được, hỗ trợ người chăm sóc và kinh nghiệm của huấn luyện viên. Người có bệnh nền hoặc mới hồi phục chấn thương nên hỏi bác sĩ về mức vận động phù hợp.

Vài từ hay nghe

TừNghĩa
FaceoffTranh puck mở đầu tình huống
Hat trickMột cầu thủ ghi ba bàn trong một trận
PlayoffsVòng loại trực tiếp
Home gameTrận sân nhà
Season passVé cả mùa

Khi đi xem, tôn trọng người ngồi cạnh và nội quy sân. Ở giải trẻ em, phụ huynh nên cổ vũ tích cực, tránh lời lẽ phân biệt hoặc chê bai trọng tài.

Lộ trình 30 ngày cho người mới

  • Tuần 1: chọn một môn hợp sức khỏe và sở thích, tìm ba địa điểm gần nhà, xem phí, giờ và cách đi lại.
  • Tuần 2: tham gia một buổi thử hoặc drop-in, hỏi dụng cụ tối thiểu, hướng dẫn an toàn và hỗ trợ ngôn ngữ.
  • Tuần 3: đăng ký lớp ngắn hạn nếu hợp, chuẩn bị trang phục, dụng cụ, đặt ngân sách.
  • Tuần 4: nhìn lại xem có vui, an toàn, thuận tiện không, rồi quyết định tiếp tục, đổi môn hay tìm nhóm khác.

Các câu hỏi thường gặp

  • Canada chỉ nổi tiếng với hockey thôi à? Không. Bóng rổ, soccer, baseball, football, curling, bơi và nhiều môn khác đều có cộng đồng riêng.
  • Phải biết trượt băng mới sống được ở Canada không? Không, đó chỉ là kỹ năng giải trí tùy chọn.
  • Người lớn mới học hockey có muộn không? Không nhất thiết, nhiều nơi có lớp cho người lớn mới bắt đầu, nhưng cần học trượt băng và an toàn trước.
  • Có chơi thể thao miễn phí được không? Có, công viên, đường mòn và một số chương trình cộng đồng miễn phí. Sân trong nhà và lớp hướng dẫn thường thu phí.
  • Con tôi có phải thử tuyển không? Tùy chương trình. Lớp giải trí thường khác với đội thi đấu cạnh tranh.

Nguồn chính thức

Kết luận

Bạn không cần là dân thể thao mới hòa nhập được. Chỉ cần thử một buổi, đi một trận hay đưa con ra sân là đã có thêm chuyện để nói và thêm vài người quen. Chúc bạn và gia đình vận động thật vui!

💡 Cập nhật: tháng 11/2026. Số đội, mùa giải, giá vé, mức phí và chương trình hỗ trợ thay đổi theo năm và nơi ở. Hãy kiểm tra website thành phố hoặc câu lạc bộ gần bạn. Bài này mang tính thông tin chung, không thay thế tư vấn y tế hay hướng dẫn an toàn tại cơ sở.

Ảnh minh họa từ Wikimedia Commons, bản quyền thuộc tác giả như ghi chú dưới ảnh.