Dịch vụ người Việt gần bạn

English
← Khám phá Canada

Giấy tờ cần làm trong tháng đầu tiên

Mới đến Canada, mấy tuần đầu thường rối: tìm chỗ ở, mua SIM, đi chợ, liên lạc người thân... trong khi còn cả đống giấy tờ phải làm. Bài này sắp xếp các việc đó theo thứ tự nên làm trong tháng đầu tiên, để bạn đỡ lo sót những việc quan trọng như đi làm, khám bệnh hay lái xe.

💡 Đây là kế hoạch gợi ý, không phải hạn chót của luật. Mỗi giấy tờ có điều kiện riêng, và người mới định cư (PR), người có work permit, du học sinh hay khách du lịch sẽ có thủ tục khác nhau. Bài này lấy người mới định cư làm chính, các ví dụ dựa trên Ontario, còn chỗ nào khác biệt thì có ghi rõ.

Ba nguyên tắc cho cả tháng: việc gấp làm trước, giữ bản gốc ở nơi an toàn (kèm bản scan có bảo mật), và chỉ dùng website chính thức của chính phủ.

Tóm tắt: việc nào làm trước?

ViệcKhi nàoLàm ở đâu
Kiểm tra giấy tờ nhập cảnh, COPR, permitNgày 1–2Hồ sơ của bạn / IRCC
Chỗ ở, số điện thoại, email, địa chỉ nhận thưNgày 1–7Nhà mạng / nơi ở
Cập nhật địa chỉ nhận PR Card (nếu cần)Càng sớm càng tốtIRCC
Đăng ký SINTuần 1Service Canada
Đăng ký bảo hiểm y tế tỉnh bangTuần 1–2Cơ quan của tỉnh bang
Mở tài khoản ngân hàngTuần 1–2Ngân hàng / credit union
Kiểm tra thuế và trợ cấp (CRA)Tuần 2–4CRA
Đăng ký trường cho conCàng sớm càng tốtSchool board
Tìm dịch vụ hỗ trợ người mới đếnTuần 1–4Tổ chức settlement

Thời điểm trong bảng chỉ là gợi ý để bạn sắp xếp công việc, không phải thời hạn pháp lý cho mọi hồ sơ.

Ngày đầu tiên: gom và kiểm tra giấy tờ

Trước khi đăng ký bất cứ dịch vụ nào, bạn gom các giấy tờ quan trọng lại một chỗ:

  • Hộ chiếu của từng người trong gia đình (kèm các dấu hoặc ghi chú nhập cảnh).
  • COPR/eCOPR (Confirmation of Permanent Residence) nếu vừa thành PR. PR Card nếu đã có (người mới thành PR thường chưa nhận được thẻ).
  • Work Permit, Study Permit hoặc Visitor Record nếu có.
  • Giấy khai sinh, giấy kết hôn, hồ sơ học tập, bằng cấp, giấy tiêm chủng và hồ sơ y tế quan trọng.
  • Bằng lái, lịch sử lái xe, giấy tờ bảo hiểm nếu định đổi bằng hoặc mua xe.

Kiểm tra kỹ họ tên, ngày sinh, số hộ chiếu, ngày hết hạn và điều kiện ghi trên permit. Nếu thấy sai, hãy hỏi cơ quan cấp giấy cách sửa đúng quy trình. Đừng tự sửa file PDF, và đừng dùng mỗi nơi một thông tin khác nhau.

💡 Cất bản gốc trong túi chống nước ở nơi an toàn, scan rõ nét để dùng khi được phép, và bật xác thực hai lớp cho email và nơi lưu file. Đừng gửi hộ chiếu, COPR hay SIN vào nhóm chat đông người.

PR Card: đừng nhầm với COPR

Nếu bạn mới thành thường trú nhân, IRCC thường làm PR Card đầu tiên dựa trên hồ sơ nhập cư và địa chỉ nhận thư ở Canada. Vì vậy IRCC cần có địa chỉ Canada hợp lệ của bạn.

  • Giữ kỹ COPR/eCOPR, đó là bằng chứng quan trọng về tình trạng PR của bạn.
  • Xem hướng dẫn của IRCC dành cho hồ sơ của bạn về việc gửi thẻ và địa chỉ nhận thẻ.
  • Chưa cung cấp địa chỉ, hoặc đã dọn nhà? Cập nhật qua kênh phù hợp của IRCC.
  • Kiểm tra thư ở địa chỉ đã đăng ký. Có vấn đề thì liên hệ IRCC theo hướng dẫn chính thức.

💡 Đừng nhầm: COPR không thay thế PR Card cho mọi mục đích. Khi về lại Canada bằng phương tiện thương mại (máy bay, tàu, xe khách), PR thường cần PR Card còn hạn hoặc PRTD (giấy thông hành cho PR). Nên kiểm tra kỹ trước khi đi nước ngoài. Xem thêm: IRCC, PR Card.

SIN: số để đi làm và khai thuế

SIN (Social Insurance Number) là dãy 9 chữ số dùng để đi làm, khai thuế và nhận một số trợ cấp của chính phủ. Đây là thông tin rất nhạy cảm, không phải giấy tờ tùy thân thông thường.

Ai nên xin? Người đủ điều kiện làm việc hoặc cần dùng các chương trình liên quan: công dân, PR, và một số người có giấy phép tạm trú phù hợp. Chỉ có visitor visa thì chưa đủ điều kiện xin SIN.

Cách làm:

  • Vào trang Service Canada, Apply for a SIN.
  • Chọn nộp online, trực tiếp hoặc qua bưu điện, tùy điều kiện hiện hành.
  • Chuẩn bị giấy tờ chính chứng minh tình trạng ở Canada và giấy tờ phụ xác nhận danh tính (xem danh sách trên trang chính thức).
  • Kiểm tra lại tên và ngày sinh rồi nộp, và giữ thông tin xác nhận.
  • Nhận SIN xong thì lưu cẩn thận, chỉ đưa cho bên có lý do hợp pháp (ví dụ nhà tuyển dụng, sau khi bạn bắt đầu làm việc).

Xin SIN với Service Canada là miễn phí, đừng trả tiền cho bên trung gian. SIN của người có giấy phép tạm thời thường bắt đầu bằng số 9 và có ngày hết hạn gắn với giấy phép, nhớ cập nhật khi tình trạng thay đổi. Service Canada không còn phát thẻ SIN nhựa mới.

💡 Cẩn thận lừa đảo: cuộc gọi tự xưng "SIN của bạn bị khóa" rồi đòi chuyển tiền hoặc đọc số SIN. Cúp máy, rồi tự vào website chính phủ để kiểm tra.

Thẻ bảo hiểm y tế (Health Card)

Canada không có một thẻ bảo hiểm y tế chung cho cả nước. Mỗi tỉnh bang hoặc vùng lãnh thổ có chương trình và điều kiện riêng, nên bạn phải xác định mình cư trú ở đâu trước khi làm thủ tục.

Ví dụ ở Ontario (OHIP): người đủ điều kiện có thể đăng ký ngay, Ontario không còn thời gian chờ 3 tháng. Lần đầu thường phải đến ServiceOntario trực tiếp, mang mẫu đăng ký và ba giấy tờ riêng biệt:

  • Tình trạng: công dân hoặc di trú đủ điều kiện (ví dụ COPR hợp lệ của người vừa thành PR).
  • Nơi ở tại Ontario: ví dụ hợp đồng thuê nhà hoặc sao kê ngân hàng.
  • Danh tính: ví dụ hộ chiếu.

Một giấy tờ không được tính cho hai nhóm, nên hãy đối chiếu danh sách giấy tờ được chấp nhận trước khi đi. Hướng dẫn đăng ký nằm ở Ontario, Apply for OHIP.

Ở tỉnh bang khác? Tìm trang chính thức của nơi bạn ở (như BC MSP, Alberta Health Care Insurance Plan, RAMQ ở Quebec). Điều kiện, ngày bắt đầu hiệu lực và cách nộp đơn có thể khác Ontario.

Trong lúc chưa có thẻ: kiểm tra ngày bắt đầu quyền lợi, và cân nhắc mua bảo hiểm y tế tư nhân tạm thời nếu có khoảng trống, để khỏi phải trả toàn bộ chi phí khi đi khám hoặc nhập viện. Cấp cứu thì gọi 911, đừng trì hoãn chỉ vì chưa có thẻ.

Sau khi có thẻ, bạn có thể tìm bác sĩ gia đình. Xem thêm bài hướng dẫn tìm bác sĩ gia đình ở mục này.

Mở tài khoản ngân hàng

Mở tài khoản ngân hàng không phải "giấy tờ nhập cư", nhưng rất cần để nhận lương, đóng tiền nhà và dùng thẻ. Các ngân hàng lớn thường có gói cho người mới đến (newcomer package), đôi khi miễn hoặc giảm phí lúc đầu. Ưu đãi và điều kiện hay thay đổi, nên bạn hỏi kỹ nhé.

  • So sánh ngân hàng và credit union: phí hằng tháng, số giao dịch, chuyển tiền, ATM, Interac e-Transfer, ưu đãi cho người mới đến.
  • Hỏi rõ giấy tờ nhận dạng được chấp nhận. Thường cần hộ chiếu, giấy tờ di trú, địa chỉ ở Canada, và đôi khi SIN.
  • Thường mở chequing (dùng hằng ngày) và savings (tiết kiệm). Hỏi cách để được miễn phí hằng tháng, giới hạn giao dịch, và khi nào ưu đãi hết hạn.
  • Bật online banking, xác thực nhiều lớp và thông báo giao dịch.
  • Thẻ tín dụng: bạn chưa có lịch sử tín dụng ở Canada, nên có thể bắt đầu với thẻ hạn mức thấp hoặc thẻ có tiền đặt cọc (secured card). Dùng đều và trả đúng hạn giúp xây credit score (xem bài riêng về credit score).

💡 Debit card dùng tiền có sẵn trong tài khoản, còn credit card là tiền vay phải trả đúng hạn. Không cần vay nợ chỉ để "xây credit score" ngay tuần đầu. Xem thêm: FCAC, mở tài khoản ngân hàng.

Chỗ ở, điện thoại và email

Nhiều thủ tục cần địa chỉ nhận thư ở Canada. Nếu đang ở tạm, hãy hỏi trước xem có được dùng địa chỉ đó không và có ai nhận thư giúp không. Đừng khai địa chỉ giả.

Khi dọn nhà, bạn phải báo từng nơi một, vì đổi địa chỉ ở một nơi không có nghĩa nơi khác tự cập nhật:

  • IRCC: hồ sơ nhập cư và PR Card.
  • CRA: thuế và các khoản trợ cấp.
  • Ngân hàng: sao kê, thẻ và thông báo.
  • Cơ quan bảo hiểm y tế tỉnh bang: thông tin health card.
  • Trường học, công ty bảo hiểm, nhà mạng: nếu có.
  • Canada Post: đổi địa chỉ nhận thư.

Số điện thoại: bạn cần số Canada để liên lạc với ngân hàng, trường học, nơi làm việc và nhận mã xác thực. Có thể dùng gói trả trước (prepaid) trước, rồi đổi sang gói trả sau.

Email: dùng một email cá nhân xài lâu dài, mật khẩu riêng cho từng dịch vụ (có thể dùng trình quản lý mật khẩu). Đừng dùng email của người khác làm tài khoản chính cho hồ sơ chính phủ.

Vài việc nhỏ nên lo luôn: mua bảo hiểm người thuê nhà (tenant insurance) nếu bạn thuê nhà, đăng ký điện, nước, gas, internet (xem bài về dịch vụ tiện ích), và tìm cộng đồng quanh bạn như chùa, nhà thờ, hội đoàn, chợ người Việt.

Thuế và trợ cấp: hỏi sớm từ tháng đầu

CRA (Canada Revenue Agency) lo thuế liên bang và nhiều khoản trợ cấp (benefit/credit). Người mới đến có thể được nhận một số khoản trước khi nộp tờ khai thuế đầu tiên, nhưng không phải ai cũng đủ điều kiện. Điều kiện tùy tình trạng cư trú, nơi ở, tuổi con, thu nhập gia đình và thời gian cư trú.

  • Ghi lại ngày bắt đầu cư trú (cho mục đích thuế), thu nhập trước và sau khi đến Canada, và các giấy tờ liên quan.
  • Tìm hiểu nghĩa vụ khai thuế năm đầu tiên. Canada tính thuế theo năm dương lịch.
  • Có con thì xem điều kiện Canada Child Benefit (CCB) và các mẫu dành cho người mới đến.
  • Xem thêm các khoản trợ cấp khác phù hợp, nhưng đừng nghĩ có PR là tự động nhận tiền.
  • Tìm hiểu cách đăng ký tài khoản CRA khi đủ điều kiện, theo cách xác minh hiện hành.

💡 Ví dụ: gia đình đến Canada vào tháng 9, có hai con nhỏ. Họ nên giữ hồ sơ thu nhập của cả hai vợ chồng và hỏi về CCB sớm, đừng đợi đến mùa khai thuế năm sau mới hỏi. Xem thêm: CRA, Newcomers to Canada và CRA, Canada Child Benefit.

Nhà có con nhỏ: trường học và childcare

Nhà có con, hãy liên hệ school board ở nơi bạn ở càng sớm càng tốt để biết trường được phân tuyến, giấy tờ đăng ký và chương trình hỗ trợ tiếng Anh/Pháp. Mỗi school board có thể yêu cầu giấy tờ khác nhau, đừng nghĩ nơi nào cũng giống nhau. Xem thêm bài về hệ thống trường công ở Ontario và cách đăng ký trường học cấp 1, 2, 3.

  • Chuẩn bị giấy khai sinh, hộ chiếu, hồ sơ học tập, giấy tờ giám hộ (nếu có) và hồ sơ tiêm chủng. Chưa có bản tiếng Anh/Pháp thì hỏi school board về yêu cầu dịch thuật.
  • Con chưa đến tuổi đi học: tìm hiểu daycare/childcare, danh sách chờ và chương trình hỗ trợ chi phí của tỉnh bang. Danh sách chờ ở một số nơi rất dài, nên hỏi sớm.
  • Con cần hỗ trợ đặc biệt: trao đổi trực tiếp với nhà trường về đánh giá và dịch vụ phù hợp. Đừng mặc định dịch vụ nào cũng miễn phí hoặc có sẵn ngay.

Bằng lái xe

Bằng lái do tỉnh bang cấp (không phải Service Canada), và quy định mỗi nơi một khác. Các ý dưới đây lấy Ontario làm ví dụ:

  • Người mới đến thường được dùng bằng lái nước ngoài hợp lệ trong một thời gian ngắn (ở Ontario khoảng 60 ngày kể từ khi trở thành cư dân), sau đó cần bằng lái Ontario. Nhớ xác nhận thời hạn hiện hành với Bộ Giao thông Ontario.
  • Bằng lái Việt Nam thường không được đổi thẳng, nên nhiều người phải thi lấy bằng theo từng cấp (G1 → G2 → G). Một số người có kinh nghiệm lái xe ở nước ngoài có thể được xem xét riêng, bạn hỏi ServiceOntario nhé. Xem bài riêng về học và thi bằng lái xe.
  • Không lái xe? Một số tỉnh bang có thẻ nhận dạng có ảnh (ở Ontario là Photo Card), không cần làm ngay nếu bạn đã có giấy tờ phù hợp.

💡 Đừng lái xe khi chưa chắc bằng của mình còn giá trị, chưa có bảo hiểm xe hợp lệ, hoặc chưa hiểu luật giao thông địa phương. Xem thêm: Ontario, Get a G driver's licence.

Dịch vụ hỗ trợ người mới đến (nhiều dịch vụ miễn phí)

Nhiều tổ chức settlement được chính phủ tài trợ để giúp người mới đến: tìm việc, học ngoại ngữ, hiểu dịch vụ địa phương, kết nối cộng đồng. Một số dịch vụ miễn phí cho người đủ điều kiện, nhưng điều kiện thay đổi theo tình trạng di trú và chương trình. Đừng bỏ qua nhé.

  • Vào công cụ tìm dịch vụ của IRCC: Find newcomer services.
  • Nhập thành phố hoặc mã bưu chính, rồi chọn nhu cầu (việc làm, học ngoại ngữ, định cư, dịch vụ gia đình).
  • Liên hệ tổ chức và hỏi có dịch vụ tiếng Việt hoặc thông dịch viên không.
  • Hỏi rõ điều kiện tham gia, lịch hẹn, và hình thức trực tiếp hay online.

💡 Năm 2026, một số điều kiện dùng dịch vụ do IRCC tài trợ đã thay đổi với nhóm PR diện kinh tế, nên hãy xem trang điều kiện chính thức thay vì tin những bài đăng cũ. Bạn cũng có thể tìm dịch vụ cộng đồng và doanh nghiệp của người Việt ngay trên bản đồ Bên Mình, và xem bài về dịch vụ miễn phí cho người mới đến.

Ba tình huống thường gặp

Mỗi hoàn cảnh làm hơi khác nhau. Ba ví dụ:

  • Gia đình vừa nhận PR, đến Toronto: ngày 1–3 kiểm tra COPR, xác nhận địa chỉ PR Card, mua SIM và ổn định chỗ ở. Tuần 1 xin SIN và chuẩn bị hồ sơ OHIP. Tuần 2 mở tài khoản ngân hàng, liên hệ school board nếu có con. Tuần 3–4 kiểm tra trợ cấp CRA và tìm tổ chức settlement.
  • Người có work permit, đến Ottawa: kiểm tra kỹ điều kiện làm việc ghi trên permit và xin SIN phù hợp. OHIP thì không tự động có: Ontario có yêu cầu riêng về việc làm toàn thời gian và thời hạn làm việc dự kiến, trừ một số trường hợp ngoại lệ. Hỏi công ty về bảo hiểm bổ sung và giấy xác nhận việc làm nếu cần.
  • Du học sinh, đến Vancouver: kiểm tra study permit, điều kiện đi làm, giấy tờ của trường và quy định bảo hiểm y tế của British Columbia. Đừng áp dụng nguyên xi hướng dẫn OHIP của Ontario. Hỏi trường về bảo hiểm tạm thời, thẻ sinh viên, tài khoản ngân hàng và hướng dẫn dành cho sinh viên quốc tế.

Những lỗi hay gặp

Lỗi hay gặpCách tránh
Nhầm Service Canada với ServiceOntarioSIN do Service Canada lo, còn OHIP của Ontario do ServiceOntario lo
Nghĩ phải có PR Card mới xin được SINXem danh sách giấy tờ Service Canada chấp nhận, trong đó có COPR theo điều kiện quy định
Nghĩ tỉnh nào cũng có OHIPTìm chương trình y tế của tỉnh bang bạn ở
Đưa SIN cho chủ nhà hoặc người tuyển dụng khi chưa được nhận việcChỉ đưa khi có lý do hợp pháp
Không lưu ngày nhập cảnh và giấy tờ thu nhậpGiữ lại để khai thuế và xét trợ cấp
Dọn nhà mà không cập nhật địa chỉCập nhật riêng từng cơ quan
Trả tiền cho người làm SIN giùmTự nộp với Service Canada, miễn phí
Đi khám mà không kiểm tra quyền lợi bảo hiểmXác minh ngày bắt đầu và phạm vi chi trả trước

Kế hoạch 4 tuần (kèm checklist)

Làm xong việc nào, bạn tích việc đó nhé:

Tuần 1: ổn định và giấy tờ gấp

  • Kiểm tra hộ chiếu, COPR/permit, địa chỉ nhận thư.
  • Xin SIN nếu đủ điều kiện.
  • Xem chương trình bảo hiểm y tế của tỉnh bang.
  • Có số điện thoại và email an toàn.

Tuần 2: dịch vụ thiết yếu

  • Hoàn tất hồ sơ Health Card nếu đủ điều kiện.
  • Mở tài khoản ngân hàng phù hợp.
  • Liên hệ trường học hoặc childcare nếu có con.
  • Tìm hiểu tuyến xe buýt và dịch vụ công cộng.

Tuần 3: tài chính và công việc

  • Chuẩn bị resume và tìm hỗ trợ việc làm.
  • Ghi lại thu nhập và hồ sơ để khai thuế.
  • Kiểm tra các khoản trợ cấp có thể đủ điều kiện.

Tuần 4: rà soát lại

  • Xem trạng thái các hồ sơ đã nộp.
  • Rà lại địa chỉ ở từng cơ quan.
  • Lưu số liên lạc của bác sĩ/clinic, trường học, tổ chức settlement.
  • Lập danh sách việc cần làm cho 90 ngày tiếp theo.

Các câu hỏi thường gặp

  • Có bắt buộc làm mọi giấy tờ trong 30 ngày không? Không. Đây là kế hoạch gợi ý, không phải hạn chót thống nhất của luật. Mỗi giấy tờ có điều kiện và quy trình riêng.
  • Chưa có địa chỉ cố định, xin SIN được không? Hãy xem yêu cầu theo cách đăng ký SIN bạn chọn, và cố gắng có một địa chỉ nhận thư đáng tin cậy cho các hồ sơ cần gửi giấy tờ.
  • Là PR mới, chưa có PR Card, đăng ký OHIP được không? Ở Ontario, COPR là một trong các giấy tờ có thể được chấp nhận để chứng minh tình trạng. Bạn vẫn phải đáp ứng đủ điều kiện OHIP và mang đủ giấy tờ của ba nhóm.
  • Chỉ có visitor visa thì xin OHIP và SIN được không? Visitor visa không tự tạo ra quyền đi làm hay quyền hưởng bảo hiểm y tế tỉnh bang. Người đến thăm cần xem điều kiện riêng và thường phải tính đến bảo hiểm du lịch hoặc bảo hiểm tư nhân.
  • Có work permit thì có OHIP ngay không? Không thể kết luận chỉ từ work permit. Ontario có điều kiện cụ thể về việc làm và các ngoại lệ, còn tỉnh bang khác có quy định khác.
  • Có cần lập tài khoản CRA ngay tuần đầu không? Không nhất thiết. Quan trọng hơn là hiểu nghĩa vụ thuế, lưu hồ sơ thu nhập và kiểm tra quyền lợi. Cách đăng ký tài khoản tùy cách xác minh hiện hành.
  • Dùng một giấy tờ cho cả ba nhóm khi đăng ký OHIP được không? Không. Ontario yêu cầu ba giấy tờ riêng biệt cho ba nhóm. Kiểm tra danh sách được chấp nhận trước khi đi.
  • Cần dịch vụ bằng tiếng Việt thì tìm ở đâu? Liên hệ tổ chức settlement ở khu vực của bạn và hỏi có nhân viên nói tiếng Việt hoặc thông dịch không. Bạn cũng có thể tìm dịch vụ cộng đồng và doanh nghiệp của người Việt trên bản đồ Bên Mình.

Nguồn chính thức

Kết luận

Nghe thì nhiều, nhưng cứ làm từng việc một là xong. Làm theo thứ tự trong bài, giữ giấy tờ gọn gàng, và đừng ngại hỏi khi chưa rõ. Chúc bạn sớm ổn định cuộc sống mới ở Canada!

💡 Cập nhật: tháng 11/2026. Bài này là thông tin chung, không thay thế tư vấn di trú, pháp lý, thuế hay y tế. Quy định, giấy tờ yêu cầu và thời gian chờ thay đổi theo từng trường hợp và theo thời gian, nên bạn kiểm tra lại trên trang chính thức hoặc hỏi tổ chức định cư gần bạn.